Meewerken aan duurzaamheid en Zero Emissie

Deze LinkedIn post geeft stand van zaken van mijn meewerken aan duurzaamheid (doelgroepen)vervoer aan:

#duurzaamheid #outofthebox #designthinking? Heerlijk om bij Omnibuzz mee te werken aan haalbare duurzaamheid in #doelgroepenvervoer. Er gebeurt nu veel, ook in NL. Inbreng en ervaring Omnibuzz belangrijk voor landelijke discussie. Gelukkig kan ik ook mijn creatieve en verbindende kracht gebruiken. O.a. na mijn tip wordt naar alle waarschijnlijkheid in Limburg onderzocht of er slimme combinaties qua laadstations mogelijk zijn. Bijvoorbeeld (mijn uitleg) met laadinfra OV-bussen en vanuit Omnibuzz-vervoer met zorginstellingen (alleen voor beroeps- en zakelijk vervoer). Mooie ontwikkeling. EVConsult PitPoint clean fuels Provincie Limburg

Advertenties

Versnipperd op weg naar zero emissie doelgroepenvervoer #duurzaamheid

Op 11 oktober 2018 bezocht ik samen met collega’s de jaarlijkse Taxi Expo. Dit jaar was ik vooral geïnteresseerd in alles op het gebied van duurzaamheid en doelgroepenvervoer.

Even privé: ik doe mijn best om privé al grote duurzame stappen te maken. Als eerste een Prius. Veel gebruik openbaar vervoer. Aandelen in windmolens. Groene stroom. Enzovoorts. Ik ben dus geen scepticus voor wat betreft duurzaamheid.

In mijn werk is duurzaamheid van doelgroepenvervoer een belangrijk thema. Hoe gaan opdrachtgevers dit bij aanbestedingen uitvragen? M.a.w. hoe kunnen we bijdragen aan zo veel mogelijk vervoer op de weg dat zero emissie (geen CO2, broeikaseffect) rijdt. Belangrijkste instrument is het verleiden van inschrijvers, taxi-bedrijven, om haalbare aanbiedingen te doen bij de aanbestedingen. Dat kan o.a. door een interessante contractduur en een haalbaar verwachtingspatroon bij opdrachtgevers. Natuurlijk moet er ook wagenaanbod zijn. Dat komt meer op gang wanneer de vraag vergroot. Ook is de laad- en tankinfrastructuur belangrijk. Waar moeten al die gewenste duurzame taxi’s gaan tanken, opladen? In Limburg en andere randregio’s moet een inhaalslag komen.

In het huidige doelgroepenvervoer, en waarschijnlijk ook in de toekomst, moeten veel mensen in/met rolstoelen worden vervoerd. Voor de nu ideale rolstoelbus bestaat nog geen betaalbare variant. Dat zal nog een aantal jaren duren. Het Rijk heeft de sleutel in handen om dit type via een ontheffing van de gewichtsklasse in relatie tot rijbewijs eerder mogelijk te maken. Nu zou een tot elektrisch omgebouwde bus zo zwaar worden dat de chauffeur een busrijbewijs moet hebben. Dat is praktisch en qua kosteneffect niet gewenst.

Met deze redelijke onzekerheden probeert het Rijk opdrachtgevers te verleiden om via ondertekening van een bestuursakkoord te beloven dat alle doelgroepenvervoer in 2025 zet emissie rijdt. We moeten het begrijpen als ambitie. Misschien wordt het jaar niet gehaald, maar je moet ergens beginnen.

Tot nu heeft nog maar een deel van de opdrachtgevers het bestuursakkoord getekend. Het zal groeien, maar dan wel versnipperd. Bijkomende versnippering: de belangrijke contracten ziekenvervoer van de ziektekosten verzekeraars worden nog niet meegenomen in dit akkoord. Dat vervoer hoeft dus nog niet zo duurzaam? Het wagenpark dat hiervoor wordt gebruikt rijdt bij de taxibedrijven ook andere opdrachten. Eenheid in eisen van opdrachtgevers bevordert de inkoopkracht en de combinatiemogelijkheden bij de taxibedrijven. Moeten ze dadelijk dieselauto’s kopen voor het ene contract en elektrische zero emissie voor het andere contract. Of profiteert zittend ziekenvervoer mee van de duurzame inkoop van anderen?

Positief blijven. Versnipperd wordt doelgroepenvervoer ook stap voor stap duurzamer.

Zuid-Limburg: jeugd de trein uit, auto in en weg uit regio?

Onder de jongeren die in Zuid-Limburg met de trein naar de universiteit en hoge school in Maastricht reizen wordt veel geklaagd. Over drukte, staan, er niet meer bij passen, wachten op volgende trein, te laat, niet, enzovoorts.

Vorige week zei mijn dochter: “Wanneer ik 18 ben dan ga ik met de auto!”

Dit past toch eigenlijk niet bij het beleid? Dat zou jongeren moeten helpen snel met OV naar studie en werk te komen.

Op deze manier gaan ze zich aansluiten bij de files, die hebben we hier ook, en leidt de stress tot een extra drive om later uit de streek weg te trekken.

Vorig jaar klaagden middelbare scholieren in Parkstad succesvol over overvolle bussen. Studenten zijn nog niet zo actiebereid.

Leiden aanbestedingen in zorg en doelgroepenvervoer tot sociale misstanden in Nederland?

 

woman crouching on black bag in front of person playing guitar
Foto door Fancycrave.com op Pexels.com

Hoe lang zal het duren voordat personeel in de zorg en de chauffeurs in het doelgroepenvervoer bij moeten verdienen om rond te komen? Bijvoorbeeld als straatmuzikant. Waarschijnlijk denk je dat dat in Nederland niet zo’n vaart zal lopen. Zoiets heeft met beschaving te maken. Dat klopt. Er zijn in Nederland al verschillende initiatieven om te voorkomen dat te grote focus op laagste prijzen bij inkoop van zorg en doelgroepenvervoer leidt tot zulke lage prijzen dat er misstanden ontstaan.

Enkele jaren geleden ging bijna de hele thuiszorg onderuit door de bodemprijzen waartegen de aanbieders moesten inschrijven. Organisaties gingen failliet en werknemers gingen in en uit de WW. Deze missstand heeft geleid tot ingrijpen van de overheid. Voortaan moeten de aanbestedende diensten (lees voor gemak even de gemeenten) bij het inkopen van WMO-zorg (zorg waar de gemeenten verantwoordelijk voor zijn, o.a. thuiszorg) ervoor zorgen dat er tegen een reële economische kostprijs wordt ingekocht. Interesse in uitleg: Google op AmvB reële prijs. Hiermee is een soort van bodem gelegd onder de prijzen, om te voorkomen dat de zorgorganisaties voor bodem-, of afbraakprijzen moeten gaan werken. Met alle gevolgen van dien.

Ik ervaar in mijn dagelijks werk dat het nog best moeilijk is om mensen mee te krijgen bij de uitrol van de genoemde AmvB. Het lijkt echt in te gaan tegen de principiële gedachte dat bij inkoop van dit soort zorg lage prijzen moeten worden gescoord. Natuurlijk telt nu kwaliteit bij de beoordelingen van de inschrijvingen steeds zwaarder mee, maar de inkoper wordt zelf nog vaak het meest afgerekend op de prijs die voor de dienst moet worden betaald. Dit lijkt alleen maar erger te worden door de strakke financiële kaders waarbinnen gemeenten hun eigen broek moeten ophouden. Wanneer gekozen moet worden tussen een veelbelovende, nu iets duurdere innovatie en een goedkopere ‘old school’ aanpak, dan worden overheden bijna gedwongen om voor de laatste te kiezen.

Vandaag schreef het Aanbestedingscafé  over de extra aandacht die het CNV aan de werking van dit prijsmechanisme in alle aanbestedingen van de overheid gaat besteden. Om te voorkomen dat er nog meer misstanden ontstaan.  In het aanbesteden van doelgroepenvervoer komt gelukkig steeds meer aandacht voor arbeidsvoorwaarden en een gezonde branche.

De oproep van het CNV stemt positief. Helaas werd die stemming weer teniet gedaan door een grote kop in Zorgvisie “Lonen jagen zorguitgaven op”. De regering geeft rond Prinsjesdag, begroting de werknemers als het ware de schuld voor de hoger zorgkosten. Zij vragen en krijgen immers dat hogere loon. Wat even wordt vergeten is dat de loonspiraal in de zorg, onder andere door de bezuinigende inkopende overheid, al jaren naar beneden ging of op 0 is gebleven. Zo erg dat de zorg als werkveld steeds minder interessant werd.

Waar ik van schrok is het citaat dat Zorgvisie uit de Miljoenennota lijkt te halen: ” ‘Als Nederlanders de kwaliteit van zorg blijvend willen laten stijgen in het huidige tempo, zullen keuzes gemaakt moeten worden, bijvoorbeeld door te kijken hoe de zorg anders en goedkoper georganiseerd kan worden’, aldus de Miljoenennota. Er wordt een wetsvoorstel voorbereid dat regelt dat nieuwe kwaliteitsstandaarden in de zorg worden getoetst op financiële consequenties.” Dus, wanneer het te duur wordt dan worden de kwaliteitsstandaarden aangepast. En zo zijn we terug bij af: de prijs gaat voor kwaliteit.

NB. Natuurlijk besef ik dat overheden bij aanbestedingen en inkoop met de budgetten moeten werken die de regering en de lokale politiek mogelijk maken. Dat is als het ware het antwoord op de vraag ‘Wat hebben we er als samenleving voor over’ of ‘Wat willen we ervoor betalen’. Ik streef er persoonlijk naar dat deze discussie meer in een maatschappelijke kosten-baten kader komt. Niet alles is in prijzen uit te drukken en iets meer uitgaven op het ene terrein kan besparingen opleveren op andere gebieden. Bijvoorbeeld: iets meer geld uitgeven aan zorg aan huis voorkomt dat mensen te snel naar nog duurdere verzorgingshuizen moeten. En zo zijn er meer verbindingen wanneer zaken in een totale systeembenadering worden bezien.

 

De zakenman consument en duurzaamheid

Zo maar een gesprek uit de trein. Dinsdag 1 mei 2018, van Heerlen naar Utrecht.

Twee collega’s tegenover elkaar in een vierzitter. Een man van rond de 45. Drie kinderen aan het fladderen in en uit huis, op weg naar zelfstandigheid. De vrouw, duidelijk 55+, kinderen al uit huis.

Het gesprek gaat eerst over berekende vakanties. De man. Toch buiten seizoen. Anders onbetaalbaar. Vliegen naar Spaanse kust. Een van de kinderen vliegt na. Wel op een kleiner vliegveld dichterbij. De vrouw gaat naar Portugal. Ook vliegen. Beiden huren een kleine auto. “Die pleur je zo overal tussen!” De vrouw bezoekt ook haar zus, die al langer in Portugal woont. Ze wisselen wat prijzen uit. Duidelijk wordt dat beiden 3x per jaar voor een aantal weken op vakantie gaan. Een vriend die voor 3 personen 4500 euro betaalde voor een week New York, wordt vriendschappelijk voor gek verklaard.

Dan komt het gesprek op een heel ander spoor. De man blijkt ineens onbezoldigd vertegenwoordiger van Alibaba. Wat je bij ‘Ali’ wel niet allemaal kunt kopen. En voor bijna geen geld. De man runt overduidelijk de zakelijke kant van de mini-onderneming, ook wel gezin genoemd. Hij, vrouw en kinderen komen vaak in action om bij Ali leuke dingen te bestellen. De gekopieerde Lazy Bag van FatBoy was het aangename hoogtepunt. Maar 9 euro per stuk. En lekker liggen dat ze doen. Je moet ze wel verankeren wanneer je even gaat zwemmen, anders waaien ze zo van het strand.

De man neemt de consumenten genot beslissingen ook als zakenman. De financiële controller van een gezin moet natuurlijk op de kleintjes letten.

Alleen let hij daarmee niet zo op de toekomst van zijn kinderen, en kleinkinderen. Met dit zakelijke koop- en reisgedrag pleegt zijn gezin een behoorlijke aanslag op het milieu.

De vrouw praat vriendelijk collegiaal mee. Ze koopt duidelijk nog niet zoveel bij Ali. Ik hoop dat dat zo blijft. Ze is even oud als ik. Een andere generatie. Misschien de laatste generatie die meer naar de gevolgen van het koopgedrag kijkt?

De wonderbaarlijke wereld van Arriva

Arriva verzorgt nu al weer iets meer dan een jaar het OV in Limburg.

Zelf maak ik eigenlijk alleen gebruik van de treinservice. Nou ja, service? Laat ik beginnen met de ongetwijfeld goede bedoelingen van het personeel. Werken in bepaalde omstandigheden vraagt veel.

Ik wil eigenlijk niet te snel zeuren, maar door onderstaande anekdote kan ik het niet laten.

Een paar weken geleden werden we in de trein van Kerkrade naar Heerlen gecontroleerd. Het was weer eens te druk. Veel mensen moesten staan. De capaciteit van de trein leidt vaak tot ongemakkelijk, maar onvermijdbaar lichamelijk contact. Sommige klanten spraken met de controleurs. De controleurs zeiden dat het net niet druk genoeg was om de trein niet te controleren. Ze konden er nog net door. Drukker, dan stappen ze gewoon niet in. En de tip: jullie moeten klagen, want anders weten ze nooit dat de trein te klein is en doen ze niets.

Dat was bij mij niet aan dovemansoren gericht. Een probleem. Ik zoek tot de dag van vandaag nog naar de mogelijkheid om te klagen. De drempel om dit te doen heeft Arriva behoorlijk hoog gelegd. Dat ontmoedigt het klagen, ook het terechte klagen. Zo houden ze mooi vol dat er maar weinig geklaagd wordt en kan de provincie tevreden worden gehouden.

Nu las ik vandaag dat je volgend jaar als klant in Limburg op eigen kosten mee kunt sparen om samen met Arriva bomen te planten. Ik vind dat wonderbaarlijk en krijg een cynisch gevoel. Vindt Arriva dat de klant de … in kan?

Ik hoop dat Arriva weer snel op het serviceniveau van haar voorganger komt.

Roel Leers en #HolyMoly Heerlen, bedankt!

Afgelopen vrijdag, 15 december 2018, ging ik voor de eerste keer met mijn dochter en één van haar vriendinnen naar een popconcert. Ze wilden heel erg graag naar HolyMoly Heerlen, en in het bijzonder naar Chef’Special. Het was helemaal niet de bedoeling dat ik mee zou gaan. Eigenlijk was ik alleen chauffeur. De meiden konden pas laat gaan. Er was nog een party op school. Tijdens die party las ik op Twitter dat het al erg druk was. Het terrein voor het podium was al vol. We gingen toch en ik sprak af om in de buurt te blijven. Om ze meteen weer naar huis te kunnen brengen wanneer het tegen zou vallen.

Samen verkenden we de Bongerd. Het terrein voor het podium was nog altijd vol. Toch vonden we verschillende plekken, waar we van buiten de hekken een stuk van het podium konden zien. En waar het geluid goed was te horen. We hebben het grootste deel gevolgd vanaf de fietsenstalling bij SCHUNCK. Toen we daar stonden kreeg ik door dat ze wilden blijven. Om hen toch een beetje eigen festival experience te geven ben ik het hele HolyMoly terrein gaan verkennen. Daarbij kwam ik regelmatig terug bij Chef’Special. Op het Pancratiusplein ving ik flarden op van Lex Nelissen, volgens mij die avond de spreekstalmeester in de Tipi tenten. Ik kon er niet naar binnen, want ook daar was het erg druk. Al slenterend door de binnenstad van Heerlen genoot ik volop. Met weemoed dacht ik terug aan BOOCH. Het was louterend. Tegen de final van Chef’Special kwam ik weer bij de meiden aan. Samen genoten we van de laatste klanken.

De meiden hadden er erg van genoten. Ik was trots op Heerlen en HolyMoly. En ik groeide als vader. Wat is er nu mooier dan samen met je dochter zoiets te beleven. HolyMoly, bedankt.

Waarom beschrijf ik dit zo uitgebreid? Je zult denken, mooi, maar houdt zoiets lekker privé. Ik beschrijf het als tegenhanger van de negatieve verhalen die er natuurlijk ook weer zijn.

Het meest apart vond ik dat zelfs de Limburger HolyMoly met een kerstmarkt vergelijkt. Ze koppen zelfs “Is dit nu een kerstmarkt?” Nee, beste journalisten, dat is #HolyMoly niet en dat wil het ook niet zijn. Dat leid ik af uit de persberichten bij de lancering. HolyMoly is bedoeld als iets anders. Iets naast en anders dan al die kerstmarkten die er in de regio al zijn. Om nog maar niet te spreken van de markten over de grens. Er zijn onderhand zoveel kerstmarkten op korte reisafstand van Heerlen dat je elke week, lees ook in de niet kerstweken, een andere kunt bezoeken.

Heerlen wil dus wat anders. Iets dat opvalt en past bij een urban imago. Dat lukt volgens mij. Zelf vraag ik me bij alle urban activiteiten wel eens af wat de oudere Heerlenaren ervan vinden, maar HolyMoly geeft meerdere leeftijdsgroepen en muzieksmaken een podium. Ik las dat de avondmis op kerstavond ook in de Tipi tenten te volgen is. Meer Holy en urban kun je het niet krijgen.

Natuurlijk is Hart Leers de hele ontwikkeling van HolyMoly kritisch aan het volgen. Een vertrouwde, maar inderdaad ook noodzakelijke actie. Politieke partijen moeten zaken kritisch volgen. Ik las dat de Tipi tenten wel de goedkeuring kregen. Ze moeten volgens Leers alleen wat gedraaid worden. Meer vraagtekens kregen de containers. Nu vind ik het aantal containers ook wel wat groot, maar ze passen bij het concept. Houten kerstkraampjes met glühwein passen daar niet tussen. Elders in Heerlen en de regio zijn die voldoende te vinden. Maar we mogen één ding, of eigenlijk 2 dingen, niet vergeten. Één: in de zoektocht naar een goede kerstinvulling van de binnenstad heeft Hart Leers altijd een belangrijke en actieve rol gespeeld. Er is veel geprobeerd en er is veel sfeer door gebracht. Twee: uit welingelichte bronnen vernam ik dat de voorman van Hart Leers vorige jaren in de kersttijd in het huis van de kerstman verbleef en er de hoofdrol vervulde. Dat was leuk, fijn, goed en kerstgezellig. Roel, bedankt daarvoor. Kijk volgend jaar of je iets met #HolyMoly samen kunt doen. Want HolyMoly kun je niet 1 jaar zijn, dat moet je ook een paar keer de kans geven.

Aan Ronald Plasterk: grotere fusie dan Heerlen-Landgraaf inderdaad beter

De mogelijke fusie Heerlen-Landgraaf is in deze regio een gevoelig onderwerp. GS hebben het herindelingsadvies naar minister Plasterk gestuurd. Afgelopen week stuurde hij een brief naar GS met enkele vragen. Zo’n brief blijkt meestal niet openbaar te zijn, maar iedereen kan hem lezen nadat de gemeente Landgraaf hem openbaar heeft gemaakt. Via deze link is de brief ook te lezen.

Voor- en tegenstanders zien in deze brief steun voor hun eigen verhaal. Dat komt door de emotie van de strijd, maar eigenlijk koerst de minister aan op een eigen alternatief.

Zoals ik het lees erkent de minister dat er al 15 jaar zonder echt succes wordt geprobeerd om de bestuurskracht in de regio te verbeteren. Dat kan door samenwerking en fusie. De toonzetting van de brief is zo dat het ministerie een sterkere bestuurskracht voor de regio belangrijk vindt.

De belangrijkste vraag die de minister stelt is de vraag of de voorgestelde fusie Heerlen-Landgraaf duurzaam is. Hij schrijft: hoe groot is de kans dat deze nieuwe fusiegemeente weer snel bij een nieuwe fusie betrokken wordt. Dat lijkt hem niet zo slim. Een nieuwe gemeente moet zich eerst zelf goed zien te ontwikkelen, en niet in korte tijd nog 2 keer moeten fuseren.

Die 2 extra keren lijken eraan te komen. Velen vinden het nu al verstandig om bestuurlijk dwalend Brunssum meteen mee te nemen. En mogelijk moet weer later Kerkrade worden toegevoegd. De brief van Plasterk lijkt deze combi het beste te vinden. En denk niet meteen dat hij binnenkort toch weg is. Het ministerie werkt al 15 jaar aan de verbetering van de bestuurskracht. In die tijd zaten er verschillende ministers.

Dus, als voorstander van fusie in de regio zeg ik nu: een grotere fusie dan Heerlen-Landgraaf is inderdaad beter. En ministerie, laat de nieuwe minister het voortouw nemen voor een fusie van Heerlen-Landgraaf-Brunssum-Kerkrade per 1-1-2021.

De regio heeft nu wel lang genoeg zelf iets proberen te maken van de samenwerking en/of fusie. Dat lukt niet zo. En alleen op die manier kan een sterke regio ontstaan, die alle burgers langdurig en gezond kan dienen. En de concurrentie aan kan met andere stedelijke regio’s.

Om te kijken of een fusie van onderop mogelijk is, raad ik aan om Marcia Luyten eens te raadplegen. Zij beschrijft de groei van de regio. Ik maakte daaruit op dat de huidige stadjes hier gegroeid zijn vanuit de mijnzetels en nog altijd een deel van de cultuur uit die tijd meedragen. Trots op de eigen “mijn”, de eigen dorpen, verenigingen e.d. Die trots is mooi, maar het kan nieuwe ontwikkelingen blokkeren. Er zitten ook verschillende teleurstellingen. Naar het Rijk vanwege de mijnsluitingen, maar ook onderling. Vanuit die tijd stamt het wantrouwen richting Heerlen. ‘Daar wonen die van Holland, die denken hier de dienst uit te maken.’ Er moet nog minstens 1 generatie overheen voordat deze gevoeligheden zijn gesleten. En aangezien we die huidige jonge generatie iets willen bieden, voordat ze allemaal zijn vertrokken, moet iemand anders snel helpen om de keuze te maken. De wet Arhi geeft de minster die mogelijkheid. Dat kan zorgvuldig en met respect voor plaatselijke gevoeligheden gebeuren.

NOS Nieuwsuur zet IBA Parkstad te zwak neer

Onderstaande post plaatste ik vandaag op FB. Over de Nieuwsuur uitzending IBA Parkstad op 27 september 2017.

Helaas en antwoordt dan liever niet: Als Parkstad fan heb ik natuurlijk gekeken naar de NOS Nieuwsuur reportage over IBA Parkstad. Er rust blijkbaar ineens een taboe op opbouwende kritiek. Vanaf nu noemen we het dan maar advies 😉 En het advies is: Zeg liever niets op een vraag waar je je aan ergert. Op 6 minuten gaat het in de video best fout. De geïnterviewde reageert geërgerd op de vraag “voor bewoners of architecten” in de sfeer “dat heb ik al gezegd, deze flat wordt verbouwd voor bewoners.” Feitelijk klopt het niet. De flat wordt gesloopt, materialen worden hergebruikt in nieuwbouw. En aan die nieuwbouw heeft de wijk behoefte. Het is vernieuwing en er komen minder woningen. Beter was gewoon strak: ‘deze flat wordt gesloopt en in overleg met iedereen, ook de bewoners en buren, is een plan gemaakt waardoor de wijk groener en duurzamer, milieuvriendelijker wordt. We noemen het daarom Super Local. Zoekt dat maar eens op op internet’.

Trouwens: de NOS zal zich toch wel hebben aangemeld? Is er tijd geweest om alles goed voor te bereiden? Waar zijn de initiatieven in Gebrookerbos of ikgroenhet? Ook slecht van NOS, maar zijn ze daar actief mee in contact gebracht? Zo jammer van deze toch wel herbevestiging dat IBA vooral om nieuwbouw gaat, waarvan velen zich het nut afvragen.

En los van het ‘advies’ het is zoveel meer en het kan nog meer zijn.

Link naar de uitzending.

Extra info IBA.

De NOS had het item veel beter voor kunnen bereiden. Hoe meer in de periferie, des te minder de duiding. Nationale media zijn dan gevoelig voor hen die de regio landelijk presenteren als zwak. Maar we moeten vooral beginnen bij ons zelf: meer pro-actieve en bewust positiverende branding.